Lương tháng 13 và thưởng Tết: bắt đầu tính từ tháng 10

Tháng 1 ở công ty Việt Nam nào cũng có hai chuyện xảy ra. Thưởng được chi, và người ta nộp đơn nghỉ. Thứ tự đó không phải trùng hợp, và chuyện thứ hai dễ tác động vào tháng 10 hơn nhiều so với đúng cái tuần nó xảy ra.

Tính cho đúng trước đã, vì chỗ này hay sai

Lương tháng 13 và thưởng Tết hay được nói gộp thành một, và ghi trong ngân sách cũng thành một, rắc rối bắt đầu từ đó. Một cái gần như là cam kết và đoán trước được. Cái còn lại là thưởng theo kết quả và thay đổi theo năm.

Tách hai cái đó ra trên giấy, rồi trả lời bốn câu hỏi này bằng văn bản trước khi có ai kịp hỏi:

• Tính trên cái gì? Lương hợp đồng thôi hay cộng cả phụ cấp cố định? Quyết sao cũng được, nhưng phải khớp với cái mọi người tin là bạn đã quyết năm ngoái.
• Người vào giữa năm tính thế nào? Bạn vào tháng 8 là trường hợp gây ấm ức nhiều nhất, và chia theo số tháng vừa là cách công bằng nhất vừa là cách dễ giải thích nhất.
• Người đang thử việc hoặc ký hợp đồng xác định thời hạn có được tính không, và tính theo cơ sở nào?
• Người đã nộp đơn nghỉ nhưng vẫn làm qua Tết thì sao? Quyết trước chuyện này để nó không biến thành một phán xét cá nhân với một con người cụ thể.

Dòng tiền mới là chỗ hay bị hụt

Khoản chi này rơi vào một khoảng thời gian rất ngắn, và với công ty một trăm người thì nó có thể là một trong những khoản chi ra lớn nhất năm. Nếu tiền khách trả về lại rơi vào tháng 2, bạn có một cái hố.

Đó là cuộc trao đổi với kế toán trưởng vào tháng 10, lúc còn phương án. Tới tháng 1 thì phương án duy nhất còn lại là hoãn chi, mà cái giá phải trả bằng niềm tin luôn lớn hơn khoản tiền đó.

Nói gì cũng quan trọng ngang với chi bao nhiêu

Người ta không so thưởng của mình với mặt bằng thị trường. Người ta so với cái mình đã kỳ vọng, mà kỳ vọng thì được hình thành từ sự im lặng nhiều ngang với từ thông báo. Một đội không nghe gì cho tới tháng 1 sẽ tự lấp khoảng trống đó, thường bằng một con số nghe được từ bạn bè ở công ty khác.

Một tin nhắn ngắn trong tháng 11 không tốn gì và thay đổi được chuyện này. Không cần nêu số tiền. Chỉ cần nói khi nào chốt cách tính, khi nào chi, và tính dựa trên cơ sở nào là đã gỡ được phần lớn sự mơ hồ. Con số cụ thể có thể tới sau.

Có một thứ nên tránh: úp mở rằng năm nay sẽ ngon trong khi bạn chưa chắc. Một khoản thưởng thấp hơn lời úp mở còn tệ hơn chính khoản thưởng đó mà không úp mở gì.

Còn chuyện nghỉ việc sau Tết

Có những trường hợp không tránh được. Người đã quyết từ tháng 9 thì vốn dĩ đã định đi sau khi nhận thưởng, tháng 10 không làm gì được.

Nhưng một phần không nhỏ số đơn nghỉ sau Tết đến từ những người chưa từng được nói chuyện về năm tới. Họ nhận một khoản tiền cho phần việc đã xong, thấy mọi thứ khép lại, và phía trước không có gì cả. Quản lý nào chịu ngồi mười lăm phút trong tháng 12 để nói về năm tới của riêng bạn đó thường mất ít người hơn.

Cuộc nói chuyện đó không tốn tiền. Và nó cũng là phần mà phần lớn công ty bỏ qua.

TalentHR tính lương tháng 13 và phần chia theo tháng cho người vào giữa năm từ chính dữ liệu hợp đồng bạn đang có, nên bản tính tháng 10 và bản chi tháng 1 ra cùng một con số. Cần thì xin tụi mình cái sheet tính thử, nếu đó đúng là phần bạn đang ngại.